← Contents

नवार्णविधिः

Navārṇavidhi

The system of worship with the nine-lettered mantra

✦
Scroll to read

॥ नवार्णविधिः ॥

The worship procedure of the nine-lettered Navārṇa mantra

विनियोगः

विनियोग पढ़कर जल छोड़ें।

श्रीगणपतिर्जयति । ॐ अस्य श्रीनवार्णमन्त्रस्य ब्रह्मविष्णुरुद्रा ऋषयः, गायत्र्युष्णिगनुष्टुभश्छन्दांसि, श्रीमहाकालीमहालक्ष्मीमहासरस्वत्यो देवताः, ऐं बीजं, ह्रीं शक्तिः, क्लीं कीलकं, श्रीमहाकालीमहालक्ष्मीमहासरस्वतीप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः ॥

śrīgaṇapatir jayati | oṃ asya śrīnavārṇamantrasya brahmaviṣṇurudrā ṛṣayaḥ, gāyatryuṣṇiganuṣṭubhaś chandāṃsi, śrīmahākālīmahālakṣmīmahāsarasvatyo devatāḥ, aiṃ bījaṃ, hrīṃ śaktiḥ, klīṃ kīlakaṃ, śrīmahākālīmahālakṣmīmahāsarasvatīprītyarthe jape viniyogaḥ ||

English Meaning

Glory to Śrī Gaṇapati. Brahmā, Viṣṇu and Rudra are the seers; Gāyatrī, Uṣṇik and Anuṣṭubh are the metres; Mahākālī, Mahālakṣmī and Mahāsarasvatī are the deities. Aiṃ is the seed, Hrīṃ the power and Klīṃ the key. The recitation is undertaken for the pleasure of the three Goddesses.

हिन्दी भावार्थ

श्रीगणपति की जय हो। ब्रह्मा, विष्णु और रुद्र इसके ऋषि हैं; गायत्री, उष्णिक और अनुष्टुप् छन्द हैं; महाकाली, महालक्ष्मी और महासरस्वती देवता हैं। ऐं बीज, ह्रीं शक्ति और क्लीं कीलक है। तीनों देवियों की प्रसन्नता के लिए जप का विनियोग है।

ऋष्यादिन्यासः

प्रत्येक मन्त्र पढ़ते हुए निर्दिष्ट अंग का दाहिने हाथ से स्पर्श करें।

ब्रह्मविष्णुरुद्रा ऋषिभ्यो नमः, शिरसि ।
गायत्र्युष्णिगनुष्टुप्छन्दोभ्यो नमः, मुखे ।
श्रीमहाकालीमहालक्ष्मीमहासरस्वतीदेवताभ्यो नमः, हृदि ।
ऐं बीजाय नमः, गुह्ये । ह्रीं शक्तये नमः, पादयोः ।
क्लीं कीलकाय नमः, नाभौ ।

brahmaviṣṇurudrā ṛṣibhyo namaḥ, śirasi |
gāyatryuṣṇiganuṣṭupchandobhyo namaḥ, mukhe |
śrīmahākālīmahālakṣmīmahāsarasvatīdevatābhyo namaḥ, hṛdi |
aiṃ bījāya namaḥ, guhye | hrīṃ śaktaye namaḥ, pādayoḥ |
klīṃ kīlakāya namaḥ, nābhau |

English Meaning

Bow to the seers at the head, the metres at the mouth, the three Goddesses at the heart, the seed at the secret centre, the power at the feet and the key at the navel.

हिन्दी भावार्थ

सिर पर ऋषियों का, मुख पर छन्दों का, हृदय में तीनों देवियों का, गुह्यस्थान में बीज का, चरणों में शक्ति का और नाभि में कीलक का न्यास करें।

करशुद्धिः

ॐ ऐं ह्रीं क्लीं चामुण्डायै विच्चे ॥

oṃ aiṃ hrīṃ klīṃ cāmuṇḍāyai vicce ||

English Meaning

Purify both hands with the root Navārṇa mantra.

हिन्दी भावार्थ

मूल नवार्ण मन्त्र से दोनों हाथों की शुद्धि करें।

करन्यासः

ॐ ऐं अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।
ॐ ह्रीं तर्जनीभ्यां नमः ।
ॐ क्लीं मध्यमाभ्यां नमः ।
ॐ चामुण्डायै अनामिकाभ्यां नमः ।
ॐ विच्चे कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।
ॐ ऐं ह्रीं क्लीं चामुण्डायै विच्चे करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ।

oṃ aiṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |
oṃ hrīṃ tarjanībhyāṃ namaḥ |
oṃ klīṃ madhyamābhyāṃ namaḥ |
oṃ cāmuṇḍāyai anāmikābhyāṃ namaḥ |
oṃ vicce kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |
oṃ aiṃ hrīṃ klīṃ cāmuṇḍāyai vicce karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ |

English Meaning

Place the mantra successively in the thumbs, forefingers, middle fingers, ring fingers, little fingers, and finally in the palms and backs of both hands.

हिन्दी भावार्थ

क्रमशः अँगूठों, तर्जनियों, मध्यमा, अनामिका, कनिष्ठिका तथा दोनों हथेलियों और हाथों के पृष्ठभाग में मन्त्र का न्यास करें।

हृदयादिन्यासः

ॐ ऐं हृदयाय नमः । ॐ ह्रीं शिरसे स्वाहा ।
ॐ क्लीं शिखायै वषट् । ॐ चामुण्डायै कवचाय हुम् ।
ॐ विच्चे नेत्रत्रयाय वौषट् ।
ॐ ऐं ह्रीं क्लीं चामुण्डायै विच्चे अस्त्राय फट् ।

oṃ aiṃ hṛdayāya namaḥ | oṃ hrīṃ śirase svāhā |
oṃ klīṃ śikhāyai vaṣaṭ | oṃ cāmuṇḍāyai kavacāya hum |
oṃ vicce netratrayāya vauṣaṭ |
oṃ aiṃ hrīṃ klīṃ cāmuṇḍāyai vicce astrāya phaṭ |

English Meaning

Establish the mantra in the heart, head, crown, protective armour, three eyes and divine weapon, using the prescribed gestures.

हिन्दी भावार्थ

विधिपूर्वक हृदय, सिर, शिखा, कवच, तीनों नेत्रों और अस्त्र में मन्त्र का न्यास करें।

अक्षरन्यासः

ॐ ऐं नमः, शिखायाम् । ॐ ह्रीं नमः, दक्षिणनेत्रे ।
ॐ क्लीं नमः, वामनेत्रे । ॐ चां नमः, दक्षिणकर्णे ।
ॐ मुं नमः, वामकर्णे । ॐ डां नमः, दक्षिणनासापुटे ।
ॐ यैं नमः, वामनासापुटे । ॐ विं नमः, मुखे ।
ॐ च्चें नमः, गुह्ये ।

oṃ aiṃ namaḥ, śikhāyām | oṃ hrīṃ namaḥ, dakṣiṇanetre |
oṃ klīṃ namaḥ, vāmanetre | oṃ cāṃ namaḥ, dakṣiṇakarṇe |
oṃ muṃ namaḥ, vāmakarṇe | oṃ ḍāṃ namaḥ, dakṣiṇanāsāpuṭe |
oṃ yaiṃ namaḥ, vāmanāsāpuṭe | oṃ viṃ namaḥ, mukhe |
oṃ cceṃ namaḥ, guhye |

English Meaning

Place the nine sacred syllables respectively at the crown, right eye, left eye, right ear, left ear, right nostril, left nostril, mouth and secret centre. Then pervade the whole body eight times with the root mantra.

हिन्दी भावार्थ

नौ पवित्र अक्षरों का क्रमशः शिखा, दायाँ नेत्र, बायाँ नेत्र, दायाँ कान, बायाँ कान, दायाँ नासापुट, बायाँ नासापुट, मुख और गुह्यस्थान में न्यास करें। तत्पश्चात् मूल मन्त्र से आठ बार व्यापक न्यास करें।

दिङ्न्यासः

ॐ ऐं प्राच्यै नमः । ॐ ऐं आग्नेय्यै नमः ।
ॐ ह्रीं दक्षिणायै नमः । ॐ ह्रीं नैऋत्यै नमः ।
ॐ क्लीं प्रतीच्यै नमः । ॐ क्लीं वायव्यै नमः ।
ॐ चामुण्डायै उदीच्यै नमः । ॐ चामुण्डायै ऐशान्यै नमः ।
ॐ ऐं ह्रीं क्लीं चामुण्डायै विच्चे ऊर्ध्वायै नमः ।
ॐ ऐं ह्रीं क्लीं चामुण्डायै विच्चे भूम्यै नमः ।

oṃ aiṃ prācyai namaḥ | oṃ aiṃ āgneyyai namaḥ |
oṃ hrīṃ dakṣiṇāyai namaḥ | oṃ hrīṃ nairṛtyai namaḥ |
oṃ klīṃ pratīcyai namaḥ | oṃ klīṃ vāyavyai namaḥ |
oṃ cāmuṇḍāyai udīcyai namaḥ | oṃ cāmuṇḍāyai aiśānyai namaḥ |
oṃ aiṃ hrīṃ klīṃ cāmuṇḍāyai vicce ūrdhvāyai namaḥ |
oṃ aiṃ hrīṃ klīṃ cāmuṇḍāyai vicce bhūmyai namaḥ |

English Meaning

Invoke protection in the East, South-East, South, South-West, West, North-West, North, North-East, above and below.

हिन्दी भावार्थ

पूर्व, आग्नेय, दक्षिण, नैऋत्य, पश्चिम, वायव्य, उत्तर, ईशान, ऊपर और पृथ्वी—इन सभी दिशाओं में देवी का न्यास और संरक्षण स्थापित करें।

॥ ध्यानम् ॥

महाकालीध्यानम्

ॐ खड्गं चक्रगदेषुचापपरिघाञ्छूलं भुशुण्डीं शिरः
शङ्खं सन्दधतीं करैस्त्रिनयनां सर्वाङ्गभूषावृताम् ।
नीलाश्मद्युतिमास्यपाददशकां सेवे महाकालिकां
यामस्तौत्स्वपिते हरौ कमलजो हन्तुं मधुं कैटभम् ॥

oṃ khaḍgaṃ cakragadeṣucāpaparighāñchūlaṃ bhuśuṇḍīṃ śiraḥ
śaṅkhaṃ sandadhatīṃ karaistrinayanāṃ sarvāṅgabhūṣāvṛtām |
nīlāśmadyutimāsyapādadaśakāṃ seve mahākālikāṃ
yāmastaut svapite harau kamalajo hantuṃ madhuṃ kaiṭabham ||

English Meaning

I adore ten-faced and ten-footed Mahākālī, radiant like a blue jewel, three-eyed and adorned throughout, bearing sword, discus, mace, arrows, bow, club, spear, bhuśuṇḍī, severed head and conch—the Goddess praised by lotus-born Brahmā when Viṣṇu slept, for the destruction of Madhu and Kaiṭabha.

हिन्दी भावार्थ

नीलमणि के समान कान्तिमयी, दस मुख और दस चरण वाली, त्रिनेत्री और सर्वाङ्गभूषिता महाकाली का ध्यान करें। वे खड्ग, चक्र, गदा, बाण, धनुष, परिघ, शूल, भुशुण्डी, मस्तक और शंख धारण करती हैं; मधु-कैटभ के वध हेतु निद्रित विष्णु के समय ब्रह्मा ने उनकी स्तुति की थी।

महालक्ष्मीध्यानम्

ॐ अक्षमालापरशू गदेषुकुलिशं पद्मं धनुः कुण्डिकां
दण्डं शक्तिमसिं च चर्म जलजं घण्टां सुराभाजनम् ।
शूलं पाशसुदर्शने च दधतीं हस्तैः प्रवालप्रभां
सेवे सैरिभमर्दिनीमिह महालक्ष्मीं सरोजस्थिताम् ॥

oṃ akṣamālāparaśū gadeṣukuliśaṃ padmaṃ dhanuḥ kuṇḍikāṃ
daṇḍaṃ śaktimasiṃ ca carma jalajaṃ ghaṇṭāṃ surābhājanam |
śūlaṃ pāśasudarśane ca dadhatīṃ hastaiḥ pravālaprabhāṃ
seve sairibhamardinīmiha mahālakṣmīṃ sarojasthitām ||

English Meaning

I worship lotus-seated Mahālakṣmī, coral-hued and destroyer of Mahiṣāsura, bearing rosary, axe, mace, thunderbolt, lotus, bow, water-pot, staff, spear, sword, shield, conch, bell, wine-cup, trident, noose and discus.

हिन्दी भावार्थ

कमल पर विराजमान, प्रवाल के समान कान्तिमयी और महिषासुर का मर्दन करने वाली महालक्ष्मी का ध्यान करें, जिनके हाथों में अक्षमाला, परशु, गदा, वज्र, पद्म, धनुष, कुण्डिका, दण्ड, शक्ति, तलवार, ढाल, शंख, घण्टा, सुरापात्र, त्रिशूल, पाश और चक्र हैं।

महासरस्वतीध्यानम्

ॐ घण्टाशूलहलानि शङ्खमुसले चक्रं धनुः सायकम् ।
हस्ताब्जैर्दधतीं घनान्तविलसच्छीतांशुतुल्यप्रभाम् ।
गौरीदेहसमुद्भवां त्रिजगतामाधारभूतां महा-
पूर्वामत्र सरस्वतीमनुभजे शुम्भादिदैत्यार्दिनीम् ॥

oṃ ghaṇṭāśūlahalāni śaṅkhamusale cakraṃ dhanuḥ sāyakam |
hastābjair dadhatīṃ ghanāntavilasacchītāṃśutulyaprabhām |
gaurīdehasamudbhavāṃ trijagatām ādhārabhūtāṃ mahā-
pūrvāmatra sarasvatīmanubhaje śumbhādidaityārdinīm ||

English Meaning

I adore Mahāsarasvatī, born from Gaurī’s body, foundation of the three worlds and destroyer of Śumbha and other demons. She shines like the moon through clouds and bears bell, trident, plough, conch, pestle, discus, bow and arrow.

हिन्दी भावार्थ

गौरी के शरीर से प्रकट, तीनों लोकों की आधारभूता और शुम्भ आदि दैत्यों का नाश करने वाली महासरस्वती का ध्यान करें। वे मेघों के बीच चमकते चन्द्रमा के समान दीप्तिमयी हैं और घण्टा, शूल, हल, शंख, मुसल, चक्र, धनुष तथा बाण धारण करती हैं।

॥ अक्षमालापूजनम् एवं जपः ॥

अक्षमालापूजनम्

इस मन्त्र से जपमाला का पूजन करें।

ॐ ऐं ह्रीं अक्षमालिकायै नमः ॥

oṃ aiṃ hrīṃ akṣamālikāyai namaḥ ||

English Meaning

Salutations to the sacred rosary, embodiment of Aiṃ and Hrīṃ.

हिन्दी भावार्थ

ऐं और ह्रीं स्वरूप पवित्र अक्षमाला को नमस्कार है।

मालाप्रार्थना

ॐ मां माले महामाये सर्वशक्तिस्वरूपिणि ।
चतुर्वर्गस्त्वयि न्यस्तस्तस्मान्मे सिद्धिदा भव ॥

ॐ अविघ्नं कुरु माले त्वं गृह्णामि दक्षिणे करे ।
जपकाले च सिद्ध्यर्थं प्रसीद मम सिद्धये ॥

oṃ māṃ māle mahāmāye sarvaśaktisvarūpiṇi |
caturvargastvayi nyastastasmānme siddhidā bhava ||

oṃ avighnaṃ kuru māle tvaṃ gṛhṇāmi dakṣiṇe kare |
japakāle ca siddhyarthaṃ prasīda mama siddhaye ||

English Meaning

O rosary, great Māyā and embodiment of every power, the four aims of life are entrusted to you; grant me accomplishment. As I take you in my right hand, remove obstacles and favour the success of my japa.

हिन्दी भावार्थ

हे माला! तुम महामाया और समस्त शक्तियों की स्वरूपा हो। धर्म, अर्थ, काम और मोक्ष तुममें प्रतिष्ठित हैं; मुझे सिद्धि प्रदान करो। मैं तुम्हें दाहिने हाथ में ग्रहण करता हूँ—जप में विघ्न दूर कर मेरी सिद्धि के लिए प्रसन्न होओ।

अक्षमालाधिपतिप्रार्थना

ॐ अक्षमालाधिपतये सुसिद्धिं देहि देहि सर्वमन्त्रार्थसाधिनि ।
साधय साधय सर्वसिद्धिं परिकल्पय परिकल्पय मे स्वाहा ॥

oṃ akṣamālādhipataye susiddhiṃ dehi dehi sarvamantrārthasādhini |
sādhaya sādhaya sarvasiddhiṃ parikalpaya parikalpaya me svāhā ||

English Meaning

O presiding power of the rosary, fulfiller of every mantra’s purpose, bestow perfect accomplishment and establish every success for me.

हिन्दी भावार्थ

हे अक्षमाला की अधिष्ठात्री! समस्त मन्त्रों के प्रयोजन को सिद्ध करने वाली, मुझे उत्तम सिद्धि दो और मेरी सभी सिद्धियों को पूर्ण करो।

नवार्णमन्त्रजपः

ॐ ऐं ह्रीं क्लीं चामुण्डायै विच्चे ॥ १०८ ॥

oṃ aiṃ hrīṃ klīṃ cāmuṇḍāyai vicce || 108 ||

English Meaning

Recite the Navārṇa mantra 108 times with the rosary.

हिन्दी भावार्थ

नवार्ण मन्त्र का माला से १०८ बार जप करें।

जपसमर्पणम्

यह प्रार्थना पढ़कर जप देवी के बाएँ हाथ में समर्पित करें।

गुह्यातिगुह्यगोप्त्री त्वं गृहाणास्मत्कृतं जपम् ।
सिद्धिर्भवतु मे देवि त्वत्प्रसादान्महेश्वरि ॥

guhyātiguhyagoptrī tvaṃ gṛhāṇāsmatkṛtaṃ japam |
siddhirbhavatu me devi tvatprasādānmaheśvari ||

English Meaning

O guardian of the most secret mysteries, accept this japa performed by me. Through your grace, O Great Goddess, may accomplishment be mine.

हिन्दी भावार्थ

अत्यन्त गुप्त रहस्यों की रक्षा करने वाली देवि! मेरे किए हुए जप को स्वीकार करो। हे महेश्वरि! तुम्हारी कृपा से मुझे सिद्धि प्राप्त हो।

॥ नवार्णविधिः सम्पूर्णम् ॥